ترید به‌عنوان شغل؛ با چه سرمایه‌ای می‌شود از ترید درآمد ماهانه داشت؟

نیلوفر معراجی۲۶ آبان ۱۴۰۵۱۰ دقیقه مطالعهمدیریت ریسک و سرمایه

آیا می‌شود از ترید زندگی کرد؟ پژوهش‌های برزیل (۹۷٪ ضرر) و تایوان (کمتر از ۱٪ سودده پایدار)، سرمایه‌ی لازم برای ۳۰ میلیون تومان درآمد ماهانه با بازده‌های مختلف، چرا درآمد ترید شبیه حقوق نیست، برنامه‌ی ترید پاره‌وقت برای کارمندان به وقت تهران، پنج شرط قبل از استعفا و شغل‌های دیگر بازار سرمایه؛ با ماشین‌حساب سرمایه و شبیه‌ساز درآمد ماه‌به‌ماه.

ترید به‌عنوان شغل؛ با چه سرمایه‌ای می‌شود از ترید درآمد ماهانه داشت؟

«می‌خواهم کارم را رها کنم و تریدر تمام‌وقت شوم.» این جمله را در کلاس‌ها زیاد می‌شنویم، معمولاً بعد از چند ماه سود خوب. سؤال درست اما این نیست که «ترید شغل است یا نه». سؤال این است: با این سرمایه، این آمار معاملاتی و این خرج زندگی، ترید می‌تواند حقوق من را بدهد؟

این مقاله آن سؤال را با عدد جواب می‌دهد. می‌بینید پژوهش‌های بزرگ درباره‌ی کسانی که از ترید زندگی کرده‌اند چه یافته‌اند، برای درآمد ماهانه‌ی مشخص چقدر سرمایه لازم است و چرا حتی معامله‌گر سودده ماه‌های بی‌درآمد دارد. برنامه‌ی ترید پاره‌وقت برای کارمندها به وقت تهران هم این‌جاست، به‌علاوه‌ی شغل‌های دیگری که بازار سرمایه دارد و کمتر دیده می‌شوند. دو ابزار تعاملی دارد: ماشین‌حساب سرمایه‌ی لازم و شبیه‌ساز درآمد ماه‌به‌ماه.

پژوهش‌ها درباره‌ی «زندگی از ترید» چه می‌گویند؟

نتیجه‌ی دو پژوهش بزرگ درباره‌ی دی‌تریدرهای برزیل و تایوان
نتیجه‌ی دو پژوهش بزرگ درباره‌ی دی‌تریدرهای برزیل و تایوان

دو پژوهش بزرگ که داده‌ی همه‌ی معامله‌گران یک بازار را بررسی کرده‌اند، جواب روشنی دارند:

  • برزیل، ۲۰۱۹: پژوهشگران همه‌ی کسانی را که بین ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ دی‌تریدینگ در بازار آتی سهام برزیل را شروع کردند و دست‌کم ۳۰۰ روز ادامه دادند بررسی کردند. ۹۷٪ ضرر کرده بودند و فقط ۰٫۴٪ بیش از حقوق یک کارمند بانک درآمد داشتند. شواهدی هم ندیدند که معامله‌گرها با گذر زمان بهتر شوند (چکیده‌ی مقاله‌ی Day Trading for a Living).
  • تایوان، ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۶: بررسی همه‌ی معامله‌های بورس تایوان نشان داد کمتر از ۱٪ از کل دی‌تریدرها توانسته‌اند بعد از کسر هزینه‌ها، به‌طور قابل پیش‌بینی و پایدار سود کنند (Barber و همکاران، Journal of Financial Markets).

در فارکس هم بروکرهای اروپایی باید درصد حساب‌های بازنده را اعلام کنند. این عدد معمولاً بین ۷۴ تا ۸۹ درصد است. این قاعده را ESMA گذاشته است.

این یافته‌ها نمی‌گویند ترید غیرممکن است. می‌گویند پیش‌فرض، شکست است و آن یک درصد موفق را باید با عدد ثابت کنید، نه با حس. از دید شغلی یعنی قبل از استعفا، ببینید آمار خودتان چه می‌گوید.

چقدر سرمایه برای درآمد ماهانه لازم است؟

حساب پایه ساده است: درآمد سالانه = سرمایه × بازده سالانه. اگر کل سود را برداشت کنید، سرمایه بزرگ نمی‌شود و این رابطه هر سال تکرار می‌شود.

سرمایه‌ی لازم برای ۳۰ میلیون تومان درآمد ماهانه با بازده‌های سالانه‌ی مختلف
سرمایه‌ی لازم برای ۳۰ میلیون تومان درآمد ماهانه با بازده‌های سالانه‌ی مختلف

مثال را با ۳۰ میلیون تومان در ماه و دلار ۱۰۰ هزار تومانی بزنیم. درآمد ماهانه ۳۰۰ دلار و سالانه ۳٬۶۰۰ دلار است:

بازده سالانه‌ی پایدارسرمایه‌ی لازم به دلارهمان سرمایه به تومان
۱۰٪۳۶٬۰۰۰ دلار۳٫۶ میلیارد تومان
۲۰٪۱۸٬۰۰۰ دلار۱٫۸ میلیارد تومان
۳۰٪۱۲٬۰۰۰ دلار۱٫۲ میلیارد تومان
۵۰٪۷٬۲۰۰ دلار۷۲۰ میلیون تومان
۱۰۰٪۳٬۶۰۰ دلار۳۶۰ میلیون تومان

برای اینکه بدانید کدام ردیف واقعی است: برکشایر هاتاوی، شرکت وارن بافت، از ۱۹۶۵ تا ۲۰۲۳ سالی حدود ۱۹٫۸٪ رشد کرده و همین عدد یکی از بهترین سوابق بلندمدت دنیاست. هر برنامه‌ای که روی بیش از ۳۰٪ در سال، سال‌ها پشت سر هم، حساب کرده باشد، روی استثنا حساب کرده است. وعده‌ی «ماهی ۱۰٪» را در مقاله‌ی آموزش فارکس در البرز حساب کرده‌ایم: یعنی بیش از ۳ برابر شدن در یک سال.

عدد درآمد، نرخ دلار و بازده خودتان را در ماشین‌حساب بگذارید:

ماشین‌حساب سرمایه‌ی لازم برای درآمد ماهانه از ترید

ماشین‌حساب تعاملی؛ عددهای خودتان را وارد کنید

پس‌انداز ماه‌های بد را هم حساب کنید

سرمایه‌ی معاملاتی خرج زندگی نیست. اگر در ماهی که ضرر کرده‌اید اجاره را از حساب معاملاتی بدهید، سرمایه کوچک می‌شود و درآمد ماه‌های بعد هم کم می‌شود. قاعده‌ی محتاطانه این است: دست‌کم شش تا دوازده ماه خرج زندگی جدا از حساب معاملاتی. ماشین‌حساب بالا این پس‌انداز را جداگانه به عدد کل اضافه می‌کند.

چرا درآمد ترید شبیه حقوق نیست؟

فرض کنید واقعاً سودده هستید. درصد برد ۴۰٪ و هر برد دو برابر هر ضرر است. این یعنی امید ریاضی ۰٫۲ R در هر معامله؛ آماری که بیشتر معامله‌گرها هرگز به آن نمی‌رسند. با حساب ۲۰ هزار دلاری، ریسک ۱٪ و ۲۰ معامله در ماه، میانگین درآمد ماهانه ۸۰۰ دلار است.

میانگین را در حساب بانکی نمی‌ریزند. در شبیه‌سازی زیر همین آمار، یک سال کامل اجرا شده است. سه ماه ضررده دارد و بدترین ماه ۱٬۶۰۰ دلار ضرر است، یعنی دو برابر میانگین یک ماه خوب. در ۱٬۰۰۰ سال شبیه‌سازی‌شده با همین آمار:

  • نیمی از سال‌ها دست‌کم سه ماه ضررده داشتند.
  • حدود ۴۲٪ ماه‌ها کمتر از نصف میانگین درآمد دادند.
  • فقط حدود ۱٪ سال‌ها کلاً با ضرر تمام شد؛ لبه‌ی واقعی در بلندمدت کار می‌کند، ولی ماه‌به‌ماه نه.

آمار خودتان را بدهید و دکمه‌ی «یک سال دیگر» را چند بار بزنید. با همین آمار، سال‌ها چقدر با هم فرق دارند:

شبیه‌ساز درآمد ماه‌به‌ماه ترید در برابر حقوق ثابت

شبیه‌ساز تعاملی؛ آمار معاملاتی خودتان را بدهید

دو نتیجه‌ی عملی از این شبیه‌ساز:

  • درآمد ماهانه را با ریسک بیشتر بالا نبرید. با ریسک ۲٪، میانگین دو برابر می‌شود، ولی ماه بد هم دو برابر می‌شود. خطر رسیدن به افتی که از آن برنمی‌گردید را در مقاله‌ی مدیریت سرمایه و معیار کلی دیده‌ایم.
  • با میانگین برنامه‌ریزی نکنید. خرج ثابت ماهانه را با بدترین فصل بسنجید.

ترید پاره‌وقت برای کارمندان؛ برنامه به وقت تهران

برنامه‌ی یک روز کاری کارمند در کنار ساعت بورس تهران و سشن‌های فارکس به وقت تهران
برنامه‌ی یک روز کاری کارمند در کنار ساعت بورس تهران و سشن‌های فارکس به وقت تهران

بیشتر معامله‌گرهای موفقی که می‌شناسیم، سال‌ها پاره‌وقت معامله کرده‌اند. درآمد ثابت فشار «باید امروز سود کنم» را برمی‌دارد، و همین فشار است که در روانشناسی معامله‌گری گران‌ترین خطاها را می‌سازد. مشکل اصلی ترید پاره‌وقت ساعت‌هاست:

بازارساعت به وقت تهران (زمستان)با کار ۸ تا ۱۶
بورس تهرانشنبه تا چهارشنبه، ۹ تا ۱۲:۳۰هم‌زمان با کار؛ فقط سفارش از پیش تعیین‌شده
شروع سشن لندنحدود ۱۱:۳۰هم‌زمان با کار
شروع سشن نیویورکحدود ۱۶:۳۰بعد از کار؛ قابل استفاده
هم‌پوشانی لندن و نیویورکحدود ۱۶:۳۰ تا ۱۹:۳۰پرنوسان‌ترین ساعت‌ها، بعد از کار
داده‌های اقتصادی آمریکامعمولاً ۱۷:۰۰بعد از کار

در تابستان سشن‌های لندن و نیویورک یک ساعت زودتر شروع می‌شوند. جدول کامل و تاریخ‌های جابه‌جایی را در ساعات بازار فارکس به وقت ایران آورده‌ایم. از این جدول سه برنامه‌ی عملی درمی‌آید:

  • سوئینگ تریدینگ با تحلیل شبانه. شب تحلیل، سفارش شرطی با حد ضرر و حد سود، صبح فقط بررسی. برای کارمند معمولاً بهترین سبک است. چرا اسکالپ برای کسی که پشت مانیتور نیست به‌صرفه نیست را در مقایسه‌ی سبک‌های معاملاتی با عدد دیده‌ایم.
  • معامله‌ی محدود در هم‌پوشانی بعد از کار. دو تا سه ساعت بعد از ساعت کاری، با یک یا دو ستاپ مشخص. خستگی بعد از کار را جدی بگیرید؛ قانون «بعد از دو ضرر، تعطیل» این‌جا لازم‌تر است.
  • بورس میان‌مدت. بورس تهران وسط ساعت کاری باز است. پس سهم را با تحلیل بنیادی و افق چندماهه انتخاب کنید، نه با نوسان روزانه. کارمزد و دامنه نوسان هم در حساب‌وکتاب معامله در بورس تهران آمده است.

کی کار را رها کنیم؟ پنج شرط قبل از استعفا

این‌ها قانون نیستند؛ حداقل‌هایی‌اند که اگر نباشند، استعفا قمار است:

  • دست‌کم ۱۲ ماه ژورنال پیوسته با سرمایه‌ی واقعی. نه حساب دمو، نه چند هفته‌ی خوب.
  • امید ریاضی مثبت که با آمار ثابت شده باشد. با ۴۰ معامله نمی‌شود فهمید سودده هستید یا خوش‌شانس. در مقاله‌ی ژورنال معاملاتی نشان داده‌ایم چرا معمولاً صدها معامله لازم است.
  • سرمایه‌ای که با بازده محتاطانه درآمد لازم را بدهد. یعنی ردیف ۲۰ تا ۳۰ درصد جدول بالا، نه ردیف ۱۰۰٪.
  • شش تا دوازده ماه خرج زندگی جدا از حساب.
  • برنامه‌ی برگشت. اگر بعد از شش ماه به هدف نرسیدید، چه می‌کنید؟ این را قبل از شروع بنویسید.

اگر سرمایه‌ی کافی ندارید ولی آمارتان خوب است، پراپ تریدینگ راهی برای معامله با سرمایه‌ی دیگران است. ولی قوانین چالش و محدودیت‌هایش برای ایرانی‌ها را اول بخوانید.

شغل‌های دیگر بازار سرمایه، غیر از تریدر

«کار در بورس» فقط معامله برای خود نیست. بازار سرمایه شغل‌هایی دارد که حقوق ثابت می‌دهند و همان دانش را لازم دارند:

  • تحلیلگر در کارگزاری، سبدگردانی یا صندوق. گزارش شرکت‌ها را می‌خواند، ارزش‌گذاری می‌کند و پیشنهاد می‌دهد. پایه‌اش تحلیل بنیادی است.
  • معامله‌گر سازمانی. سفارش‌های صندوق یا سبد را اجرا می‌کند. اجرای خوب در دامنه‌ی محدود و صف، مهارت جداگانه‌ای است.
  • مدیر سبد و مدیر صندوق. نیازمند مدارک حرفه‌ای و سابقه است.
  • کارشناس ریسک و انطباق. حدود ریسک و رعایت مقررات را کنترل می‌کند.
  • آموزش و تولید محتوای مالی. به شرط اینکه چیزی را که درس می‌دهید، خودتان با عدد آزموده باشید.

بیشتر این نقش‌ها به گواهینامه‌های حرفه‌ای بازار سرمایه نیاز دارند که آزمونشان زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار می‌شود. در سطح بین‌المللی هم مدرک CFA شناخته‌شده‌ترین مدرک تحلیل سرمایه‌گذاری است. برای بسیاری از کسانی که دوست دارند «در بازار کار کنند»، این مسیر مطمئن‌تری از تریدر تمام‌وقت شدن است.

مسیر یادگیری در کرج و البرز

ترتیب پیشنهادی ما برای کسی که می‌خواهد ترید را جدی، ولی پاره‌وقت، شروع کند:

آموزشگاه تحلیلگران برتر در کرج کلاس حضوری دارد و از هر شهری کلاس آنلاین هم دارد. مقایسه‌ی قالب‌ها در کلاس فارکس حضوری، آنلاین یا آفلاین آمده است. آزمون رایگان سطح‌سنجی هم نقطه‌ی شروعتان را پیشنهاد می‌دهد.

سؤال‌های پرتکرار

درآمد یک تریدر حرفه‌ای در ایران چقدر است؟

عدد ثابتی وجود ندارد، چون درآمد تریدر حقوق نیست؛ سرمایه ضرب در بازده است. تریدری با ۲۰ هزار دلار سرمایه و ۲۵٪ بازده سالانه، میانگین حدود ۴۲۰ دلار در ماه درمی‌آورد، با ماه‌هایی که صفر یا منفی‌اند.

ترید به‌عنوان شغل دوم ارزش دارد؟

اگر با سرمایه‌ای معامله کنید که از دست دادنش زندگی‌تان را به هم نمی‌ریزد، ژورنال بنویسید و ریسک هر معامله را کوچک نگه دارید، بله. شغل دوم بودن خودش بهترین محافظ در برابر معامله‌ی اجباری است.

با چقدر سرمایه می‌شود ترید را شروع کرد؟

برای یادگیری، با مبلغی کوچک که فقط هزینه‌ی آموزش به حساب بیاید. برای درآمد، از جدول بالا حساب کنید. این دو را با هم قاطی نکنید.

پراپ تریدینگ جای سرمایه‌ی شخصی را می‌گیرد؟

می‌تواند، ولی بیشتر شرکت‌های پراپ ایران را کشور محدود می‌دانند و قوانین چالش سخت است. جزئیاتش در مقاله‌ی پراپ تریدینگ آمده است.

چند سال طول می‌کشد تا تریدر حرفه‌ای شوم؟

مدت زمان معیار نیست، آمار معیار است. بعضی‌ها بعد از دو سال آمار مثبت و پایدار دارند و بعضی‌ها هیچ‌وقت. ژورنال به شما می‌گوید کدام هستید.

جمع‌بندی

  • پژوهش‌های بزرگ نشان می‌دهند ۹۷٪ دی‌تریدرهای پیگیر ضرر می‌کنند و کمتر از ۱٪ به‌طور پایدار سودده‌اند.
  • سرمایه‌ی لازم برابر است با درآمد سالانه تقسیم بر بازده سالانه. برای ۳۰ میلیون تومان در ماه با بازده ۲۰٪، حدود ۱٫۸ میلیارد تومان.
  • حتی با لبه‌ی واقعی، ماه‌های ضررده عادی‌اند؛ شش تا دوازده ماه خرج زندگی جدا کنار بگذارید.
  • برای کارمندها سوئینگ تریدینگ و معامله در هم‌پوشانی لندن و نیویورک بعد از کار عملی‌ترین برنامه است.
  • شغل‌های تحلیلگری، معامله‌گری سازمانی و سبدگردانی همان دانش را با درآمد ثابت می‌خواهند.

برای مشاوره‌ی مسیر یادگیری، با آموزشگاه در کرج (۰۲۶۳۴۲۹۳۶۴۹) تماس بگیرید یا از صفحه‌ی تماس پیام بدهید.

این مقاله صرفاً جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه به سرمایه‌گذاری، ترک شغل یا معامله‌ی هیچ دارایی نیست. معامله در بازارهای مالی، به‌ویژه با اهرم، ریسک بالایی دارد و ممکن است بخشی یا همه‌ی سرمایه‌ی شما از دست برود.

این مقاله را تا آخر خواندید؟

علامت بزنید تا در فهرست مقاله‌ها کنارش تیک بخورد و بدانید کدام‌ها را خوانده‌اید.